نظر
۲
۰
 
نقش آموزش مجازی در کاهش هزینه های آموزش از دیدگاه مدرسین و کارکنان دانشگاه فرهنگیان پردیس امیرکبیر کرج (مطالعه کیفی)
فهیمه یاری - زهرا سبیلی - لیلا شماخی - وجیهه صفری
تاریخ انتشار : يکشنبه ۱۷ آذر ۱۳۹۲ ساعت ۱۴:۲۲
Share/Save/Bookmark
 

به گزارش خبر دانشجویان البرز(ا سنا):

نقش آموزش مجازی در کاهش هزینه های آموزش از دیدگاه مدرسین و کارکنان دانشگاه فرهنگیان پردیس امیرکبیر کرج (مطالعه کیفی)


طرح مساله: آموزش و پرورش به عنوان یکی از نهادهای مصرف کننده جامعه همه ساله بخش اعضمی از بودجه کشور را به خود اختصاص می دهد، بنابراین شناسایی راههایی که بتواند موجب کاهش هزینه های هنگفت این بخش گردد شکوفایی و توسعه اقتصادی کشور را به دنبال خواهد داشت.

هدف مطالعه: این مطالعه با هدف بررسی نقش آموزش مجازی در کاهش هزینه های آموزش از دیدگاه مدرسین و کارکنان پردیس امیرکبیر دانشگاه فرهنگیان صورت گرفت.

روش مطالعه:مطالعه ی حاضر از نوع مطالعات کیفی میباشد. داده ها با استفاده از روش مصاحبه جمع آوری و با روش تحلیل محتوا مورد بررسی قرار گرفت.

یافته ها: استقرار نظام آموزش مجازی می تواند منجر به کاهش هزینه های آموزش در ابعاد گوناگون شود.
نتیجه گیری: با سرمایه گذاری اولیه به منظور پیاده سازی آموزش مجازی می توان در میان مدت و بلندمدت، هزینه های آموزش و پرورش را کاهش داد.

مقدمه
آموزش و پرورش به عنوان یکی از مهمترین نهادهای اجتماعی موجود در هر جامعه ای همواره حجم زیادی از بودجه ی سالانه ی هر کشور را به خود اختصاص می دهد. با توجه به مصرف کننده بودن این نهاد اجتماعی و ابعاد وسیع آن کاهش هزینه های آن در عین حفظ و افزایش کارایی و اثربخشی همواره یکی از چالش ها و دغدغه های مسئولین بوده است. با توجه به نقش بنیادی آموزش و پرورش در تأثیرگذاری‌ بر اراده‌ها و تغییر رفتارهای فردی و جمعی در جامعه از طریق‌ کارکردهای جامعه‌پذیری و هویت‌آفرینی، انتقال فرهنگی‌ و فرهنگ‌سازی، فرهنگ‌پذیری، پرورش سیاسی و ایجاد خودباوری‌ ، رویکردهای اصلی اصلاح الگوی مصرف در حوزه‌ آموزش و پرورش عبارتند از:۱-رویکرد ترجیح مصرف کالاهای‌ داخلی بر کالاهای خارجی.۲-رویکرد مصرف درست و بهینه‌ در مقابل اسراف و زیاده‌روی. آموزش و پرورش در هر دو بعد، رسالت فرهنگ‌سازی و مدیریت فرهنگ مصرف جامعه با استفاده از ظرفیت‌ها و ساز و کارهای خویش را بر عهده دارد. (بقائی و قهرمانی فرد،۱۳۸۸) مجموعه آموزش و پرورش متولی فرهنگ جامعه است و هر حرکت فرهنگی که می خواهد در جامعه شکل گیرد چنانچه از این مسیر اقدام شود نتیجه بخش خواهد بود. برای اینکه کشور بسوی توسعه حرکت کند، باید بسیاری از مسایل اقتصادی را از زاویه فرهنگی نگریست. زمانی می‌توانیم به توسعه پایدار برسیم که روند تولید و مصرف در کشورمان را به بهترین شکل ممکن هدایت، نظارت و مدیریت کنیم. در مهندسی فرهنگی باید این مسأله را به درستی تشریح و تبیین کنیم که جامعه درعین حالی که باید در رفاه باشد، در همان حال تفکر و نگرش تولیدی هم داشته باشد .(عباسی کیا،۱۳۸۹) یکی از راههای تحقق این امر در شرایط فعلی می تواند روی آوردن به اقتصاد مقاومتی باشد . اقتصاد مقاومتی روشی برای مقابله با تحریم ها علیه یک منطقه یا کشور تحریم شده می باشد، در شرایطی که صادرات و واردات هیچ کدام برای آن کشور مجاز نمی باشد. طبق نظر دولت مردان ایرانی در تعریف اقتصاد مقاومتی، ضرورت مقاومت برای رد کردن فشارها وعبور از سختی ها برای رسیدن به نقاط مثبت ملی نیاز است. جمهوری اسلامی در حوزه های اقتصادی با مسائل یا مفاهیمی مواجه است که به هیچ عنوان تاکنون چه در عرصه ی عمل وتجارب بشری مشابه واقعی نداشته است. یکی از این مفاهیم "اقتصاد مقاومتی" است. حوزه ی موضوعی اقتصاد مقاومتی که توسط مقام معظم رهبری(مدظله العالی) طرح گردیده بسیار گسترده است. بر این اساس در تبیین حوزه اقتصاد مقاومتی ابتدا نیاز است ابعاد موضوع شناسایی و موضوعات مختلف به لحاظ اهمیت طبقه بندی شوند. اقتصاد مقاومتی نباید به مقاومت اقتصادی تلقین شود این رویکرد آغاز یک انحراف در بحث گفتمان سازی است و علت حاکم شدن چنین رویکردی در ذهن این دسته از گویندگان و نویسندگان شرایط اقتصادی کشور در این دوره است، علت موثر بودن یک اصطلاح جدید این است که مقید به شرایط خلق و ابداع آن نباشد. با عنایت به سخنان مقام رهبری "اقتصاد مقاومتی یعنی اقتصادی که با توجه به همه ی قوت ها و ضعف های داخلی و خارجی و تهدیدها و فرصت های بیرونی سناریو سازی می کند و برای هر شرایطی برنامه ای دارد، اگر این گونه نگاه کنیم دیگر نمی گوییم طول عمر اقتصاد مقاومتی ۶ ماه یا ۱ سال است، یعنی تا زمانی که تحریم ها تمام شود. (حسین زاده بحرینی،۱۳۹۲)
خلاء اساسی که در بررسی فعالیت مدارس وجود دارد، این است که مدرسه را تنها مجری سیاست ها و برنامه های دولت ندانیم، بلکه آن را واحد برنامه ریزی تصمیم گیری و مدیریت بدانیم. (شلماتی،۱۳۹۱)
یکی دیگر ازعواملی که در شرایط تهدیدات خارجی وتحریم ها اقتصاد آموزش وپرورش را تحت تأثیر می گذارد،ویژگی اقتصادی کشور است.با توجه به ویژگی اقتصاد ایران وباتوجه به این که منبع اصلی درآمد دولت فروش حاصل از نفت است،بالطبع وزارت خانه آموزش وپرورش تمایل به استقلال از جامعه دارد.چون در شرایطی که درآمد حاصل از نفت مستقیما عاید دولت می شود،دولت از نیروهای تولیدی وطبقات اجتماعی کشورمستقل و به در آمد نفت وابسته می شود. در چنین شرایطی به دلیل وابستگی آموزش و پرورش کشور به بودجه ی دولتی و نفت ، خود را جدای از جامعه احساس خواهد کردبه دلیل ضعف در رقابت سطح کارایی آن نیزپایین خواهد آمد.آنچه در حال حاضر برای توسعه ی مشارکت در آموزش و پرورش به منظور توسعه نهادی وجود دارد این است که علاوه بر کاهش هزینه ها در آموزش و پرورش نیازمند بسط قابلیت های فردی در ذینفعان آموزشی است. (شلماتی،۱۳۹۱) یکی از راهکارهای کاهش هزینه در آموزش و پرورش می تواند تغییر رویه های موجود و روی آوردن به شیوه های جدید باشد که آموزش مجازی یکی از آنهاست. آموزش مجازی یک هم افزایی جدید در میان افراد و ابزارهای فناوری اطلاعاتی آنان فراهم کرده است . همچنین مرزهای زمان ، مکان و مرزهای سازمانی را در نوردیده است . به کارگیری فناوری اطلاعات در سیستم های آموزش ضمن خدمت از مهمترین چالشها، درعرصه آموزش منابع انسانی و یادگیرنده مادام العمر و سازمانهای آموزش در عصر آتی خواهد بود توسعه و استفاده از فناوریهای ارتباطی در سیستمهای آموزشی ، سازه ای برای تغییر در آموزش هستند که سبب تسهیل ارائه و دریافت برنامه های آموزشی در فواصل مکانی شده اند .فناوریهای جدید نوع نیازهای مردم و سازمانها را تغییر می دهند . پیشرفت در فناوریهایی همچون رایانه ها و روبوتها راههایی جدید را برای ایجاد و افزایش روشهای نوین تدریس پیش روی آموزشگران گشوده است . این تغییرات فناوری بر آموزش به ویژه آموزش ضمن خدمت اثرات چشمگیری داشته است. (زمانی و مقدسی،۱۳۷۷) بنابراین در این مطاله به شیوه ی کیفی به بررسی نقش آموزش مجازی در کاهش هزینه های آموزش پرداخته شده است.
مواد و روشها
پژوهش حاضر از نوع مطالعات کیفی از نوع تحلیل محتوا می باشد؛ تحلیل محتوای کیفی شیوه ای مناسب برای به دست آوردن نتایج معتبر و پایا، از داده های متنی به منظور ایجاد دانش، ایده ای جدید، ارائه ی حقایق و راهنمای عملی ، برای عملکرد است. هدف از این شیوه فشرده کردن، توصیف وسیع یک پدیده می باشد. معمولاً هدف این مفاهیم یا طبقات ساخت یک مدل، سیستم مفهومی، نقشه ی مفهومی یا طبقات است. ( محمودی شن و همکاران،۱۳۸۸) جامعه ی آماری این پژوهش شامل کلیه ی کارکنان و اساتید پردیس امیرکبیر فرهنگیان کرج بوده که از آن میان نمونه ها به شیوه ی دردسترس برگزیده شدند. شرکت کنندگان در مصاحبه پس از آگاهی از اهداف پژوهش با اخذ رضایت در مطالعه شرکت نمودند. داده ها با استفاده از مصاحبه ی بدون ساختار با پرسش این سوال که " آموزش مجازی چگونه می تواند در کاهش هزینه های آموزش و پرورش موثر افتد؟" آغاز و با توجه به پاسخ شرکت کنندگان ادامه پیدا می کرد. پاسخ ها ضبط و سپس عینا بر روی کاغذ پیاده می شد و سپس پاسخ ها کد گذاری شده و موارد مربوطه با توجه به حیطه ی معنایی در طبقات جای می گرفت. مصاحبه ها تا آنجا ادامه یافت که اشباع اطلاعاتی حاص شد یعنی دیگر داده ی جدیدی به دست نیامد.در نهایت تعداد ۱۸ مصاحبه انجام و مدت زمان مصاحبه ها از ۱۵ تا ۳۵ دقیقه متغیر بود.

یافته ها
در این مطالعه از میان ۱۸ مصاحبه انجام شده ۱۱ نفر از مصاحبه شوندگان از میان اساتید و ۷ نفر کارکنان اداری دانشگاه بودند. یافته های حاصل از مصاحبه ها در جدول ۱ طبقه بندی شد.

جدول۱: نقش آموزش مجازی در کاهش هزینه های آموزش
کاهش هزینه های مربوط به حقوق و دستمزد کارکنان آموزشی، اداری و اجرایی
کاهش هزینه های مربوط به تکرار پایه، بازماندگی از تحصیل و تجدید دوره
کاهش هزینه های مربوط به نگهداری ساختمان موسسات آموزشی
کاهش هزینه های مربوط به تهیه ملزومات اداری و تجهیزات موسسات آموزشی مانند میز و نیمکت، تخته و...
کاهش هزینه های مربوط به تهیه و تولید و انتشار مواد آموزشی
کاهش هزینه های مربوط به ایاب و ذهاب کارکنان موسسات ، یاددهندگان، یادگیرندگان و...
کاهش هزینه های مربوط به زمان
کاهش هزینه های مربوط به ارزشیابی (انواع ارزشیابی از کارکنان و یاد دهندگان و یادگیرندگان)
کاهش هزینه های مربوط به کیفیت
بحث و نتیجه گیری
همانگونه که در یافته ها مشاهده شد، به اعتقاد شرکت کنندگان در این مطالعه استقرار نظام آموزش مجازی می تواند منجر به کاهش هزینه های آموزش و پرورش شود. از دیرباز این موضوع مطرح بوده که از مشکلات آموزش های سنتی مسئله عدم امکان سنجش میزان بازگشت سرمایه است، لیکن آموزش های مجازی ماهیتاً نسبت به آموزش های سنتی بیشتر قابل اندازه گیری است و ابزارهای مختلف اندازه گیری جهت سنجش میزان انتقال دانش از این طریق طراحی شده است. از جمله این ابزارها می توان به نرم افزارهای ویژه سنجش و اندازه گیری اشاره کرد . در نتیجه اخیراً برخی از استفاده کنندگان از آموزش های مجازی نتایج کمی و قابل اندازه گیری در نتیجه بکارگیری آموزش مجازی گزارش کرده اند؛ شرکت برندان ۴۰ درصد کاهش هزینه را بدون کاهش اثربخشی گزارش کرده است. شرکت سیسکو صرفه جویی ۱۰ میلیون دلاری را در صرف هزینه از طریق جایگزینی و بکارگیری آموزش های مجازی اشاره کرده است. خطوط هواپیمایی ایالت متحده با کاهش ۶۰ درصد در زمان آموزش توانسته است ۹ میلیون دلار در پرداخت هزینه های هتل و سایر هزینه ها صرفه جویی نماید و شرکت کامپیوتری اپل کاهش ۸۳ درصدی هزینه را در بکارگیری یک دوره آموزش مجازی، نسبت به آموزش های سنتی گزارش کرده است. (رشیدی و اصیلی،۱۳۸۱) همانطور که پژوهش ها نشان دادند، بی تردید شناسایی ابعاد و طراحی آموزش مجازی برای بکارگیری آن در نظام آموزش ، علاوه بر پاسخگویی به نیازهای روزافزون آموزشی منجر به کاهش هزینه ها ، افزایش اثربخشی و کیفیت آموزش و یادگیری میگردد( مارتینز ، ۱۹۹۷) کاهش هزینه های آموزش و پرورش به عنوان یکی از مهمترین سازمانها و نهادهای مصرف کننده ی بودجه می تواند نقش مهمی در کاهش هزینه های دولتی داشته باشد اما آنچه که در این بی تردید حائز اهمیت و قابل تأمل است آنست که پیاده سازی و استقرار نظام آموزش مجازی در ابتدای امر نیازمن سرمایه گذاری در جهت تامین زیرساخت ها و نیازهای سخت افزاری و نرم افزاری است اما آنچه نباید فراموش شود آنست که صرف بودجه در این بخش صرف هزینه نیست بلکه سرمایه گذاری است که در میان مدت و بلندمدت منجر به کاهش هزینه ها در عین حفظ کارایی و اثربخشی خواهد شد.
سپاسگزاری: با تشکر از ریاست و حراست پردیس امیرکبیر کرج دانشگاه فرهنگیان.

کد مطلب: 4319


 
 
 
Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۲-۰۹-۱۷ ۲۱:۰۷:۴۳
سلام مقاله تون خوب بود مخصوصا برای ما دانشجویانی که در آینده معلم میشیم (389)
 
Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۲-۰۹-۱۷ ۲۱:۰۷:۴۶
خیلی مفید بود آفرین باید گفت به این دانشجو های سخت کوش (390)