۰
 
یادداشت/
پدر گرافيک مدرن ايران؛ مهمان ابدي البرز
دکتر حسین عسکری
تاریخ انتشار : يکشنبه ۷ آذر ۱۳۹۵ ساعت ۱۹:۵۳
پنجم آذر، يازدهمين سالروز مرگ استاد مرتضي مميّز (1315 - 1384ش) پدر هنر گرافيک ايران بود. مزار استاد مميز در سراشيبي تپّه اي در روستاي «تکيه اغشت» از توابع شهرستان ساوجبلاغ واقع در استان البرز است.
Share/Save/Bookmark
 
به گزارش اسنا،  پنجم آذر، يازدهمين سالروز مرگ استاد مرتضي مميّز (1315 - 1384ش) پدر هنر گرافيک ايران بود. مزار استاد مميز در سراشيبي تپّه اي در روستاي «تکيه اغشت» از توابع شهرستان ساوجبلاغ واقع در استان البرز است.


سنگ ساده اش امضاي او را بر خود دارد و سمت چپ او، مزار فيروزه صابري است، همسر اوّلش که همه به نيکي از او ياد مي کنند. يازده سال پيش در چنين روزهايي بود که شاگردان، دوستان و آشنايان استاد مميز براي مراسم تدفين او بالاي تپّه رفتند و حتماً همه به خوبي به ياد مي آورند که از لب جاده تا پاي تپّه، ردّي از نقاشي هاي کودکان روستاي باغبان کلا (محل سکونت استاد) زمين را فرش ميکرد. استاد بر فرشي رنگارنگ از نقّاشي کودکان پا به منزل خود گذاشت.

کتاب «رو به رو» گفت و گوي ابراهيم حقيقي با استاد مميز است که در سال 1390 از سوي انتشارات خجسته منتشر شد. مولّف اين کتاب در اين باره مي نويسد: «نيمه دوّم ارديبهشت 1377 در فرصت تعطيلات سه روزه اي، با قرار و بنا به خواست او به خلوت خانه اش در روستاي باغبان کلا از توابع ساوجبلاغ رفتيم و گفت و گو در آنجا و در آن شب آغاز شد. اين گفت و گو  در تعطيلات بين هفته  اي و جمعه هاي پي درپي ادامه داشت تا اينکه در آبان ماه همان سال به پايان رسيد.»

بي شک گرافيک ايران ورود خود را به دنياي گرافيک مدرن، مديون فعاليت هاي برخي از نامداران اين هنر است؛ کساني که با ورود خود به دنياي هنرهاي تجسمي ايران به ويژه گرافيک، علاوه بر اينکه خود را به دنياي هنر معرفي کردند، هنر مدرن گرافيک را هم به ايران آورده، پايه گذاري کرده و به بلوغ رساندند.


در اين ميان، برخي بيش از سايرين چهره شدند و به حق نام آنها بيشتر درخشيد. استاد مميز در سال 1344 از دانشگاه تهران، دانشکده هنرهاي زيبا فارغ التحصيل شد و سه سال بعد گواهينامه طراحي غرفه و ويترين و معماري خود را از مدرسه عالي هنرهاي تزييني پاريس دريافت کرد. دوره اخذ ليسانس استاد، يازده سال به طول انجاميد و او در اين دوره به کارهاي مختلفي چون کار در آتليه گرافيکي و... مشغول بود.

وي در سال 1348 پيشنهاد ايجاد رشته گرافيک را به دانشکده هنرهاي زيبا ارائه کرد. بنيانگذاري اين رشته براي دانشجويان هنر، باعث شد تا سيستم ناقص گرافيک، جان بگيرد و تلاشي را آغاز کند. تا اين سال، استاد مميز به غير از طراحي گرافيک براي کتاب ها و پوسترها، تلاشي را با عنوان مدير هنري در مجلاتي چون ايران آباد، کتاب هفته، کيهان هفته، فرهنگ، کاوش و نگين آغاز کرد؛ مجلاتي که نحوه و سبک کاري استاد را در جامعه، تثبيت و معرفي کرده است.

آثار استاد در اين دوره در کتاب هفته، به چنان پرکاري و دوره خلاقي بدل مي شود که نام مميز را به عنوان گرافيستي مؤلف و کم نظير بر سر زبان ها مي اندازد. همچنين ادامه کار استاد در نشريات فرهنگ و نگين، راه را براي ورود گرافيست هاي جوان و نوجوي دهه چهل مانند فرشيد مثقالي باز کرد.


آثار روي جلد استاد براي نشريه کتاب هفته، نمونه هايي از چاپ (سيلک و ليتوگرافي) موفق و خلاقانه اي است که ارزش هاي گرافيکي بسيار مفيدي را با خود به همراه دارد. وي در همان سال ها يکي از مهم ترين اثر مدرن تاريخ معاصر را با طراحي چاقوهاي واژگون شکل داد. اثر چاقوهاي او، اجتماعي ترين اثر است که از دهه چهل به بعد پديد آمده است.


استاد مميز در طول نيم قرن فعاليت هنري خود در ايران و عرصه هنر بين المللي، در احيا و ابداع هنر گرافيک در ايران و پيشبرد و گسترش فرهنگ ملّي و سنّت هاي هنري نقش بارزي داشت. وي آذر 1383 به عنوان استاد برجسته فرهنگستان هنر، در مراسمي، از سوي رئيس جمهور وقت تجليل شد.

استاد مميز در طول فعاليت هاي هنري خود، پيش از ده نمايشگاه اختصاصي و بيش از هفتاد نمايشگاه گروهي در ايران و ساير کشورهاي جهان برپا کرد و طراحي گرافيکي و تهيه پوستر براي صدها جلد کتاب و نشريات مختلف به وسيله او انجام گرفت.


استاد را بيشتر به عنوان سکان يا ميله پرچم انجمن گرافيک مي دانند ولي او به جز مديريت بر امور انجمن گرافيک مسئوليت هاي ديگري نيز داشته که از جمله آن مي توان به مديريت گروه گرافيک و عکاسي دانشکده مديريت، گروه گرافيک و عکاسي دانشکده هنرهاي زيباي دانشگاه تهران، مديريت و طراحي هنري جشنواره بين المللي فيلم تهران (1356- 1352)، رياست هيأت مديره انجمن طراحان گرافيک، رياست دوسالانه هاي گرافيک ششم، هفتم و هشتم، مشاور هنري کتابخانه و مرکز اسناد دانشگاه تهران و رياست کميته ايراني طراحان گرافيک دنيا (AGI) اشاره کرد.



انتهای پیام/

کد مطلب: 10183